Op basis daarvan kunnen gericht maatregelen worden genomen om de tevredenheid te vergroten. Dat is een wenkend perspectief voor ondernemingsraden. Hierbij volgen een aantal tips om het medewerkerstevredenheidsonderzoek in goede banen te leiden.

• Probeer een MTO te koppelen aan andere beleidsintenties van de directie, bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden, arbeidsmarktproblematiek of kwaliteitszorg.
• Ga na of een MTO voortvloeit uit bestaande regelgeving, zoals CAO of arboconvenant.
• Bevorder een breed draagvlak voor een MTO: niet alleen bij directie en OR, maar ook bij (direct) leidinggevenden, betrokken stafleden en medewerkers zelf.
• Het is voor een OR in elk geval waardevol om een MTO te houden, desnoods alleen. Met behulp daarvan is de raad beter in staat om zijn achterban te vertegenwoordigen. Het kan een mooie start zijn van een zittingsperiode.

Wat wordt er onderzocht?

• Maatwerk verdient de voorkeur. Dan is de kans het grootst dat voor de organisatie belangrijke onderwerpen aan bod komen en dat (mede daardoor) het draagvlak het grootst is. Ga in die situatie na welke thema’s en onderwerpen op het gebied van de kwaliteit van de arbeid waardevol zijn om te onderzoeken. Het kan daarnaast interessant zijn om stressverschijnselen en –gevolgen en misschien het verwerkingsvermogen van medewerkers bij het onderzoek te betrekken. Zeker is interessant om medezeggenschap als thema op te nemen, bijvoorbeeld door vragen te stellen over de bekendheid van en tevredenheid met het OR-werk, werkoverleg of andere vormen van directe werknemersparticipatie.
• Als een onderneming gebonden is aan een gestandaardiseerd MTO, kan een OR proberen om via vakbond of COR eventueel gewenste aanpassingen te verkrijgen.

Hoe vindt het onderzoek plaats?

• Wenselijk is om te laten rapporteren tot op het niveau van het team. Tegelijk dient voldoende anonimiteit gewaarborgd te zijn, bijvoorbeeld door alleen te rapporteren bij minstens tien respondenten.
• De OR kan de deskundigheid van uitvoerders toetsen door betrokken te zijn bij opdracht, profiel en selectie van deskundigen.
• Probeer criteria vast te laten stellen voor het goede verloop van een MTO, zoals hoge respons, snel resultaat, weinig open vragen, geen suggestieve vragen, adequaat communicatieplan en gegarandeerde vervolgactie.

Welke betekenis hebben de onderzoeksresultaten?

• Beoordeling van een MTO op basis van normen biedt meer houvast dan op basis van onderlinge vergelijkingen.
• Door samenhangende antwoorden in één maat uit te laten drukken krijgt men meer inzicht in de grote lijnen van de onderzoeksresultaten.
• Het kan verhelderend zijn om (statistische) verbanden te laten onderzoeken tussen verschillende elementen van een MTO, zoals verloopgeneigdheid en ervaren werkdruk.

Vervolgacties

Het is verstandig om een MTO te integreren in de risico-inventarisatie en - evaluatie en het daarop gebaseerde plan van aanpak. De uitvoering daarvan kan tenminste ter sprake komen bij de (verplichte) jaarlijkse rapportage. Als de uitvoering door interne betrokkenen onvoldoende van de grond komt, valt te overwegen om externe hulp in te schakelen.

Lees ook het artikel "Kroon op het OR-werk" over het MTO >