Adviesbureaus kunnen in drie groepen worden verdeeld: grote bedrijven als Ernst & Young, Deloitte en GITP; de middengroep: Basis en Beleid, Somo en Vlug; en ten slotte de eenpersoonsbedrijfjes. Om het beeld compleet te maken, hebben diverse OR-instituten een eigen adviesafdeling en ook werkgeversorganisaties en vakbonden hebben adviesbureaus. Sommige adviesbureaus werken vanuit een werkgeversperspectief en andere vanuit een werknemersinvalshoek.

Een andere indeling is op basis van de kennis die de OR nodig heeft. Een econoom of financieel specialist is een andere adviseur dan een specialist op het gebied van functiewaardering, HRM of reorganisatie. Daarnaast zijn er ook advocatenkantoren die advies geven aan de OR. Soms is het raadzaam een jurist in de arm te nemen, bijvoorbeeld als de OR naar de Bedrijfscommissie gaat en de directie ook zijn huisjurist inschakelt. Tot slot zijn er adviesbureaus die gespecialiseerd zijn in bepaalde bedrijfstakken.

De kosten van de bureaus lopen zeer uiteen. Grotere bureaus hanteren vaak hogere tarieven dan de kleinere. De adviesafdelingen van OR-instituten (maar niet alle) en de eenpitters zitten aan de onderkant van de markt. De tarieven lopen uiteen van 120 tot zo’n 500 euro per uur.

Wat zegt de WOR?
Artikel 22, lid 1 en 2, WOR regelt dat alle kosten van de OR ten laste komen van het bedrijf. Dus dat heeft de plicht om de adviseur te betalen. Spelregel is wel dat de OR de directie van tevoren over de kosten op de hoogte stelt. De OR hoeft geen toestemming te vragen maar als de directie blijvend bezwaar maakt, kan de OR naar de Bedrijfscommissie en/of de kantonrechter.

Via artikel 22, lid 3 is het mogelijk een budget af te spreken waar ook advieswerk in wordt opgenomen.

Artikel 16 regelt het recht om deskundigen in vergaderingen uit te nodigen en het voorwerk te laten doen. Dit geldt ook voor commissiewerk. Dat kunnen zowel interne als externe deskundigen zijn.

Artikel 20 regelt de geheimhouding, ook voor de adviseur.

Tips voor de OR

• Verdiep je in het aanbod van OR-adviseurs (websites) maar laat je niet gek maken. Trek ook referenties na of vraag andere OR’en naar hun ervaringen.
• Lees goed de rechten en de voorschriften uit de WOR en handel daar naar.
• Uit jurisprudentie blijkt dat als een OR de WOR niet goed heeft gevolgd, de onderneming de rekening van de adviseur niet hoeft te betalen.
• Huur vaker een deskundige in. Te veel OR’en vinden zelf het wiel uit, maken veel uren om iets op een rij te zetten terwijl een deskundige dat sneller kan.
• Maak een passende keuze. De ene adviseur maakt een goed rapport maar meer niet. Andere adviseurs kunnen ook goed begeleiden en ondersteunen de OR in het overleg. Bepaal wat de OR nodig heeft.
• Nodig voor offerte en kennismaking meerdere adviseurs uit, maar niet te veel.
• Vergelijk de tarieven en de opbouw daarvan, maar laat de kwaliteit, binnen de OR-begroting, de doorslag geven.

Niko Manshanden, adviseur FNV Bouw

Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad 2011/5