Hierbij enkele vragen- mét de antwoorden - van OR-leden over bonus- en commissieregelingen, optieregelingen, overwerken en salaris, variabele gratificatie en loondoorbetaling bij ziekte.
1) Mag de OR adviseren over de pilot beloning?
"Is de werkgever verplicht om advies te vragen over een pilotproject beloningssystematiek?"
Hier is geen sprake van adviesrecht, maar van instemmingsrecht. De pilot betreft immers een personele regeling op het gebied van beloningssystematiek (artikel 27, lid 1, onderdeel c). Let op: het gaat niet om de hoogte van de bedragen, maar op de manier waarop de beloning wordt toegekend: het systeem van belonen.
2) Bonus- en commissieregeling: wat is de rol van de OR?
"Er wordt momenteel gesproken over het invoeren van een bonusregeling om medewerkers die daarvoor in aanmerking komen extra te belonen. Het geld zou moeten worden gevonden in het terugbrengen van een bestaande commissieregeling. Wat is hierin de rol van de OR?"
Beide voornemens zijn instemmingsplichtig voorzover het gaat over de systematiek van het belonen. Daarnaast verdienen de belangen van degenen die tot nu toe een deel van hun inkomen uit commissie verwerven bijzondere aandacht. Het is niet uitgesloten dat deze groep er in inkomen op achteruit zal gaan. Ook als de commissieregeling niet in hun arbeidsovereenkomst is vastgelegd, hebben ze inmiddels op zijn minst een verworven recht. Dat kan niet zo maar worden teruggedraaid, maar vraagt om zorgvuldig overleg met de betrokkenen en een adequate schadeloosstelling of afbouwregeling. Ook al is dit niet primair een taak van de OR, de raad moet er wel op toezien dat de rechten van de betrokkenen worden gerespecteerd.
3) Kunnen wij meebeslissen over een optieregeling?
"De directie wil een optieregeling invoeren om medewerkers te stimuleren tot extra prestaties. Hebben wij daar als or ook iets over te zeggen?"
Als het gaat om een tegenprestatie voor verrichte arbeid is er duidelijk sprake van een beloningssysteem. Uw instemmingsrecht richt zich dan op de wijze waarop de beloning wordt berekend en toegekend, niet op de hoogte van de beloning. Als het hoofdzakelijk gaat om de wijze waarop een deel van de winst aan medewerkers wordt toegekend, is er eveneens een instemmingsrecht. Opnieuw gaat het niet om de waarde van de toegekende opties, maar over de systematiek in de toekenning ervan.
4) Overwerken en salaris
"Wanneer hebben werknemers het recht overuren betaald te krijgen?"
Regels met betrekking tot overwerk zijn arbeidsvoorwaardelijke zaken en die liggen vastgelegd in een CAO of in de individuele arbeidsvoorwaarden (het arbeidscontract). Dit is per organisatie verschillend en daarom kan is hier geen pasklaar antwoord op te geven. Wel of niet (extra) cashen? Veelal is het recht op betaald
overwerk vastgelegd als uren die je maakt bovenop je contracturen. Hoe de uren uitbetaald worden, 100% of met een overwerktoeslag, kan daarbij verschillend zijn. Veelal moet het beleid gemaakte overuren met de leidinggevende afgesproken worden. Soms zijn er arbeidsvoorwaardelijke zaken vastgelegd dat je boven een bepaald salarisnivo zit geen overuren betaald krijgt. (Dat heet dan dat overuren bij je functie hoort). ! Tip: check uw CAO/arbeidsvoorwaarden en kijk wat daar gezegd wordt over overwerk.
5) Waar moet de OR op letten bij variabele gratificatie?
"De directie wil een variabele gratificatie invoeren. Waar moeten de OR op letten?"
Het is geenszins onze bedoeling variabele beloning categorisch af te raden. Het probleem is wel het voorkomen van willekeur bij de besluitvorming over de toekenning en de hoogte van de
gratificatie. De OR moet dus vooral letten op de beoordelingssystematiek en kan zich daarbij gesterkt weten door het bezit van instemmingsrecht op (de wijziging van) een beloningsregeling.
6) Mag werkgever loondoorbetaling bij ziekte wijzigen?
"De werkgever wil voortaan bij ziekte nog maar 80% van het loon uitbetalen. Omdat al in dienst zijnde medewerkers een contractueel recht hebben op volledige doorbetaling, ontstaat er daarmee ongelijkheid. De OR vindt dit een onwenselijke situatie, maar wat kunnen we hieraan doen?"
Dit is een instemmingsplichtig voornemen. Namelijk een wijziging van het aanstellingsbeleid. Het instemmingsrecht is wellicht ook te ontlenen aan een concrete regeling op het gebied van het ziekteverzuimbeleid. Het is dus zaak dat de raad dit recht claimt en vervolgens met de bestuurder overleg voert over de motieven en de gevolgen.
Praktijkblad Ondernemingsraad is al decennialang het toonaangevende vakblad voor de OR.
