Veel belangengroepen gaven hierbij hun mening. Zo was ook de Nederlandse Bond van Pensioenbelangen geregeld in het nieuws. Zij strijden met name voor de ouderen. Maar hoe is de zeggenschap voor ouderen nu eigenlijk geregeld? In augustus kwam hierover een rapport uit.

Pensioenfondsen

Bij pensioenfondsen worden de gepensioneerden vertegenwoordigd door een zetel in het pensioenfondsbestuur en/of vertegenwoordigers in de deelnemersraad. Dit is wettelijk vastgelegd en volgens veel mensen goed geregeld.

Verzekeraar

Slechter geregeld is het als de pensioenregeling is ondergebracht bij een verzekeraar. Op grond van artikel 22 Pensioenwet dienen gepensioneerden zich te verenigen om enige invloed te kunnen uitoefenen. Een vereniging van gepensioneerden die aan een aantal voorwaarden voldoet moet door de werkgever in de gelegenheid gesteld worden haar oordeel uit te spreken over een voorgenomen besluit van de werkgever in het kader van een uitvoeringsovereenkomst met de verzekeraar indien dit besluit van invloed is op de uitvoering of de hoogte van pensioenrechten van de gepensioneerden. Deze voorwaarden zijn:

• De som van het aantal werknemers en het aantal gepensioneerden dat een pensioenovereenkomst heeft gesloten met de werkgever is gelijk of meer dan 250;
• De vereniging dient volledige rechtsbevoegdheid te bezitten. Dit betekent dat een vereniging de statuten in een notariële akte heeft vastgelegd en dat de vereniging ingeschreven moet zijn bij de Kamer van Koophandel;
• Het statutaire doel van de vereniging is in elk geval het behartigen van de belangen van de gepensioneerden die in dienst zijn geweest bij de werkgever;
• Ten minste 10% van alle gepensioneerden die in dienst zijn geweest bij de werkgever zijn lid van de vereniging;
• De vereniging moet zich melden bij zowel werkgever als verzekeraar.

In de praktijk blijkt deze vorm van medezeggenschap een wassen neus. Uit het recentelijk gepubliceerde rapport “medezeggenschap pensioengerechtigden bij rechtstreeks verzekerde regelingen” van Bureau Bartels in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid blijkt dat van deze mogelijkheid in zeer geringe mate gebruik wordt gemaakt. Belangrijkste redenen van dit feit zijn:

• de onwetendheid bij gepensioneerden van deze mogelijkheid;
• de strenge eisen die gesteld worden aan het bestaan van een dergelijke vereniging;
• de strenge regels (10% eis en 250 personen eis) die gesteld worden voordat een vereniging zelfs hoorrecht heeft;
• alleen een hoorrecht tegenover de werkgever en niet tegenover de verzekeraar;
• de vereniging heeft geen beroepmogelijkheid (anders dan rechter) indien een werkgever geen gevolg geeft aan de mening van vereniging.

Om de medezeggenschap toch in enige mate zinvol vorm te geven is het oprichten van een Pensioencommissie een mogelijkheid. Wij zien dat de oprichting van een Pensioencommissie al geregeld voorkomt bij liquidaties van pensioenfondsen in samenhang met de overgang naar een rechtstreeks verzekerde regeling. Bij een pensioenfonds zijn de gepensioneerden gewend aan enige vorm van medezeggenschap. Om toch bij liquidatie enig vorm van medezeggenschap te waarborgen wordt een Pensioencommissie opgericht.

De werkgever stelt een Pensioencommissie samen waarin naast gepensioneerden ook leden van de Ondernemingsraad deelnemen. De werkgever betrekt de Pensioencommissie bij vraagstukken die direct van invloed zijn op de pensioenrechten en de pensioenaanspraken van deze groepen. Vaak is de toeslagverlening een belangrijk onderdeel van de agenda. De ondernemingsraad behoudt uiteraard zijn wettelijke bevoegdheden.

De werkgever maakt afspraken met de verzekeraar dat deze op verzoek van de Pensioencommissie informatie verstrekt aan de Pensioencommissie. Op deze wijze is een praktische invulling te geven van medezeggenschap bij een rechtstreeks verzekerde regeling. Deze wijze is eenvoudiger vorm te geven dan de wettelijke mogelijkheid van het hoorrecht die de Pensioenwet aanreikt.

Door Bert Bijl en Hans Kennis, pensioenadviseurs Montae Pensioen.
Kijk ook op www.ORpensioen.nl