1. Een professionele ondernemingsraad besteedt actief aandacht aan visie-ontwikkeling. Hij bezint zich op feitelijke en gewenste ontwikkelingen binnen en buiten de onderneming en onderzoekt wat hij er als ondernemingsraad aan zou kunnen doen. Welke trends doen zich voor? Welke zijn te kwalificeren als kansen? Bedreigingen? Welke sterktes en zwaktes kenmerken de eigen organisatie? Wat leeft er werkelijk binnen de organisatie, waar lopen mensen warm voor en waar zijn ze zeker niet in mee te krijgen?

2. Een professionele ondernemingsraad wacht niet af, maar neemt zelf initiatief. De OR kan belangrijke ontwikkelingen signaleren, nieuwe ideeën ontwikkelen, daar concrete voorstellen bij formuleren en die met nadruk onder de aandacht van de bestuurder brengen. Die initiatieven kunnen zich voordoen op alle onderdelen van het ondernemingsbeleid, zegt de Wet op de Ondernemingsraden.

3. Een professionele ondernemingsraad is vroegtijdig betrokken bij de strategische beleidsvorming. Dat vraagt om een open mind van OR-leden. Breed kunnen denken, buiten de platgetreden paden. Het vraagt om een gerichtheid op het langere termijn-beleid, op strategie, op het een serieuze sparringpartner kunnen zijn van de feitelijke beleidsmakers. Strategisch denken, visie ontwikkelen, keuzes durven maken, gevolgen overzien.

4. Een professionele ondernemingsraad onderscheidt zich verder door zijn inhoudelijke inbreng in de beleidsvorming. Vanuit zijn eigen positie en verantwoordelijkheid, op basis van specifieke kennis en deskundigheid als vertegenwoordiger van en gevoed door alle werknemers. Via een breed draagvlak bij de werknemers heeft de OR hier een unieke kennispositie.

5. Een professionele ondernemingsraad benut zijn mogelijkheden. Wettelijke mogelijkheden, faciliteiten, aangereikte kansen. Met name de Wet op de Ondernemingsraden, de Arbowet en de Structuurwetgeving bieden ruimte aan de OR om zich te ontwikkelen tot serieuze speler.

6. Een professionele ondernemingsraad heeft niet alleen vroegtijdig invloed op de beleidsvorming, maar oefent ook systematische controle uit op de uitvoering van het beleid. Wordt het op bestuurlijk niveau overeengekomen beleid ook feitelijk en correct uitgevoerd op de werkvloer? Welke knelpunten doen zich daarbij voor? Wat is daarvan de betekenis voor toekomstig beleid?

7. Een professionele ondernemingsraad typeert zich door zijn beleidsmatige en efficiënte aanpak van het OR-werk. Niet ad hoc reageren op details. Wel werken vanuit een beleidsplan met heldere prioriteiten en doelen. Met een duidelijke taakverdeling en tijdsplanning. Wel hoofdzaken, geen bijzaken of persoonlijke kwesties.

8. Een professionele ondernemingsraad heeft doorlopend aandacht voor de ontwikkeling van de relatie met de achterban. De directe voedingsbodem van de OR dwars door de hele organisatie heen geeft de OR unieke inzichten, beter en betrouwbaarder dan informatie via ‘de lijn’. Ontwikkeling en onderhoud van deze achterbanrelatie is dus cruciaal voor de OR.

9. Een professionele ondernemingsraad ontwikkelt actief een strategische netwerkpositie. Via regelmatige contacten met de Raad van Commissarissen, bestuurders, managers, vakbonden en andere sleutelspelers weet de ondernemingsraad zich een serieuze plaats in de besluitvormende circuits te verwerven.

10. Een professionele ondernemingsraad heeft voortdurend aandacht voor de ontwikkeling van de kwaliteit van het overleg met de bestuurder. Dat vraagt om het leveren van kwaliteit in de inhoudelijke discussie, maar ook om aandacht voor de ontwikkeling van de relatie met die bestuurder. Open, eerlijke communicatie, over en weer, heldere afspraken.

11. Een professionele ondernemingsraad investeert ten slotte, om de cirkel rond te maken, in zijn ontwikkeling als team. Alleen een goed afgestemd en ingespeeld team weet de meerwaarde te leveren die het team tot een volwaardig overlegpartner maakt. Een team dat daadwerkelijk die meerwaarde kan leveren waardoor de organisatie beter gaat functioneren.